लेखक: डॉ. रोहित जोशी (मायक्रोडेंट डेंटिस्ट्री®) पुणे
अक्कल दाढ (Wisdom Tooth) हा शब्द ऐकला की अनेकांच्या मनात भीती दाटून येते. वयाच्या १७ ते २५ या वर्षांच्या दरम्यान येणाऱ्या या शेवटच्या दाढेमुळे होणाऱ्या वेदना असह्य असू शकतात. पुण्यातील मायक्रोडेंट डेंटिस्ट्री® (Microdent Dentistry® Pune) येथे डॉ. रोहित जोशी यांच्याकडे येणाऱ्या अनेक रुग्णांना अक्कल दाढेबद्दल अनेक शंका असतात. आजच्या या ब्लॉगमध्ये आपण अक्कल दाढेचे प्रकार, त्यामुळे होणारा त्रास आणि उपलब्ध उपचार पद्धती यांवर सविस्तर चर्चा करणार आहोत.
१. अक्कल दाढ म्हणजे काय?
अक्कल दाढ ही आपल्या जबड्याच्या प्रत्येक कोपऱ्यात येणारी तिसरी आणि शेवटची दाढ आहे. उत्क्रांतीच्या ओघात आपल्या जबड्याचा आकार लहान झाल्यामुळे, या दाढेला बाहेर येण्यासाठी पुरेशी जागा मिळत नाही. यामुळेच ती वेडीवाकडी येते किंवा हिरडीतच अडकून राहते.
२. अक्कल दाढेचे प्रकार (Impacted Wisdom Tooth Types)
जेव्हा अक्कल दाढ पूर्णपणे बाहेर येऊ शकत नाही, तेव्हा तिला ‘इम्पॅक्टेड’ (Impacted) दाढ म्हणतात. तिचे प्रामुख्याने खालील प्रकार पडतात:
- मेसिओअँगुलर (Mesioangular): यात दाढ पुढच्या दाढेच्या दिशेने झुकलेली असते. हा सर्वात सामान्य प्रकार आहे.
- डिस्टोअँगुलर (Distoangular): यात दाढ जबड्याच्या मागच्या बाजूला झुकलेली असते.
- व्हर्टिकल (Vertical): दाढ सरळ असते पण जागेअभावी बाहेर येऊ शकत नाही.
- हॉरिझॉन्टल (Horizontal): यात दाढ पूर्णपणे आडवी असते आणि ती शेजारच्या दाढेच्या मुळावर दाब निर्माण करते.
३. अक्कल दाढेमुळे होणारा त्रास :-
अक्कल दाढ येताना किंवा ती अडकलेली असताना खालील समस्या जाणवू शकतात:
- तीव्र वेदना: जबड्यात आणि कानापर्यंत जाणारी तीव्र ठणक.
- पेरिकोरोनायटिस (Pericoronitis): दाढेवर असलेल्या हिरडीच्या भागात अन्न अडकून तिथे सूज येणे आणि पू होणे.
- चेहरा सुजणे: संसर्गामुळे गालाला मोठी सूज येणे आणि तोंड उघडण्यास त्रास होणे.
- शेजारच्या दाढेचे नुकसान: आडव्या दाढेमुळे शेजारची महत्त्वाची दाढ सडण्याची शक्यता असते.
- दुर्गंधी आणि अन्नाची चव बदलणे: स्वच्छता नीट न राखता आल्याने तोंडाला वास येणे.
४. उपचार पद्धती
मायक्रोडेंट डेंटिस्ट्री® येथे डॉ. रोहित जोशी अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करून यावर उपचार करतात:
- औषधोपचार: जर संसर्ग कमी असेल, तर काही वेळा अँटीबायोटिक्स आणि पेनकिलर्स देऊन तात्पुरता आराम दिला जातो.
- ऑपरक्युलेक्टॉमी (Operculectomy): दाढेवर असलेली अतिरिक्त हिरडी लेझर किंवा शस्त्रक्रियेने काढून टाकणे.
- एक्सट्रॅक्शन (Tooth Extraction): जर दाढ वारंवार त्रास देत असेल किंवा शेजारच्या दाढेला धोका असेल, तर ती काढून टाकणे (Wisdom Tooth Surgery) हाच सर्वोत्तम उपाय असतो.
५. अक्कल दाढ काढल्यानंतर घ्यायची काळजी (Post-Surgery Care)
दाढ काढल्यानंतरची जखम लवकर भरून येण्यासाठी खालील नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे:
1. कापूस दाबून धरणे: शस्त्रक्रियेनंतर किमान ४५ ते ६० मिनिटे जखमेवरचा कापूस घट्ट दाबून धरावा.
2. थुंकणे टाळा: पहिल्या २४ तासांत अजिबात थुंकू नका. लाळ गिळून टाकावी. थुंकल्यामुळे जखमेवर तयार झालेली रक्ताची गाठ (Clot) सुटू शकते.
3. थंड पदार्थांचे सेवन: पहिल्या दिवशी आइस्क्रीम, थंड दूध किंवा ज्यूस प्यावा. गरम किंवा तिखट पदार्थ टाळावेत.
4. स्ट्रॉ वापरू नका: स्ट्रॉने ज्यूस प्यायल्याने दाबा मुळे जखमेतून पुन्हा रक्तस्त्राव होऊ शकतो.
5. गुळण्या: पहिल्या २४ तासांनंतर कोमट पाण्यात मीठ टाकून हलक्या हाताने गुळण्या कराव्यात.
6. विश्रांती: शस्त्रक्रियेच्या दिवशी जड काम करणे किंवा व्यायाम करणे टाळावे.
६. मायक्रोडेंट डेंटिस्ट्री® (Microdent Dentistry®) का निवडावे?
पुण्यातील कोथरूड भागात डॉ. रोहित जोशी हे त्यांच्या अचूक निदानासाठी आणि वेदनामुक्त उपचार पद्धतीसाठी प्रसिद्ध आहेत. अक्कल दाढेची शस्त्रक्रिया ही एक नाजूक प्रक्रिया असते, जी मायक्रोडेंट डेंटिस्ट्री® मध्ये तज्ज्ञ सर्जनद्वारे केली जाते.
FAQ – अक्कल दाढ (Wisdom Tooth) बद्दल वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. अक्कल दाढ कधी येते?
अक्कल दाढ साधारणपणे १७ ते २५ वयोगटात येते. काही लोकांमध्ये ती उशिरा किंवा अजिबातही येऊ शकत नाही.
2. अक्कल दाढ नेहमी काढावी लागते का?
नाही. जर दाढ सरळ आणि पूर्णपणे बाहेर आली असेल व त्रास देत नसेल, तर काढण्याची गरज नसते. पण इम्पॅक्टेड (अडकलेली) दाढ असल्यास काढणे आवश्यक ठरते.
3. अक्कल दाढ काढण्याची शस्त्रक्रिया वेदनादायक असते का?
नाही. आधुनिक तंत्रज्ञान आणि लोकल अॅनेस्थेशियामुळे शस्त्रक्रियेच्या वेळी वेदना जाणवत नाहीत. नंतर थोडी सूज आणि हलका त्रास होऊ शकतो.
4. अक्कल दाढेमुळे चेहरा का सुजतो?
इन्फेक्शन किंवा हिरडीत अडकलेल्या दाढेमुळे सूज येते. याला पेरिकोरोनायटिस म्हणतात आणि यासाठी त्वरित उपचार आवश्यक असतात.
5. अक्कल दाढ काढल्यानंतर किती दिवसात बरे होते?
साधारणपणे ३ ते ७ दिवसांत सूज आणि वेदना कमी होतात. पूर्णपणे जखम भरायला २ ते ३ आठवडे लागू शकतात.
6. अक्कल दाढ काढल्यानंतर काय खावे?
पहिल्या २४ तासांत थंड आणि मऊ पदार्थ जसे की आइस्क्रीम, दही, ज्यूस घ्यावेत. गरम, तिखट आणि कठीण पदार्थ टाळावेत.
7. अक्कल दाढेमुळे इतर दातांवर परिणाम होतो का?
होय. आडवी किंवा झुकलेली दाढ शेजारच्या दाढेवर दाब टाकते, ज्यामुळे ती सडण्याची किंवा खराब होण्याची शक्यता वाढते.
8. अक्कल दाढेमुळे दुर्गंधी का येते?
अडकलेल्या दाढेत अन्न साचल्यामुळे बॅक्टेरिया वाढतात, ज्यामुळे तोंडाला वास येतो आणि चव बदलते.
9. अक्कल दाढ काढल्यानंतर कोणती काळजी घ्यावी?
पहिल्या २४ तासांत थुंकणे टाळावे, स्ट्रॉ वापरू नये, आणि डॉक्टरांनी दिलेल्या सूचनांचे पालन करावे. यामुळे जखम लवकर भरते.
10. पुण्यात अक्कल दाढ काढण्यासाठी चांगला डेंटिस्ट कसा निवडावा?
अनुभवी सर्जन, आधुनिक क्लिनिक आणि वेदनामुक्त उपचार पद्धती असलेला डेंटिस्ट निवडावा. योग्य निदान आणि सुरक्षित उपचार महत्त्वाचे असतात.
पुण्यातील मायक्रोडेंट डेंटिस्ट्री® येथे डॉ. रोहित जोशी अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने अक्कल दाढेवर सुरक्षित, वेदनामुक्त आणि प्रभावी उपचार उपलब्ध करून देतात.
आजच तुमची अपॉइंटमेंट बुक करा आणि त्रासातून मुक्त व्हा!
+91 90216 81032 / +91 72640 08000
मायक्रोडेंट डेंटिस्ट्री®
ग्राउंड फ्लोअर, ब्लॉक 4, सर्वदर्शन को-ऑप हाऊसिंग सोसायटी लि.,
अभिनव चौक, कर्वे रोड, सरस्वत बँक समोर, नळ स्टॉप,
पुणे, महाराष्ट्र – 411004
